Hãy kể những gì nhà tuyển dụng muốn biết

Maureen Anderson, người phụ trách chương trình phát thanh về hướng nghiệp của Mỹ  nói rằng, đối với câu “Hãy kể tôi nghe đôi điều về bạn”, bạn chỉ cần trả lời ngắn gọn và cô đọng trong chừng 2-3 phút là được. Để phần trình bày của bạn vừa ngắn gọn vừa đủ ý thì trước buổi phỏng vấn, bạn nên viết những ý tưởng của bạn ra giấy, tập trình bày và tính thời gian; sau đó chỉnh sửa nội dung câu trả lời rồi làm lại quy trình. Cứ như thế cho đến khi bạn hài lòng về cả nội dung lẫn thời gian.

98% các cuộc phỏng vấn thường được các Nhà Tuyển Dụng bắt đầu bằng câu “Hãy kể tôi nghe đôi điều về bạn” & theo một khảo sát của VietnamWorks, đây cũng là câu hỏi khiến nhiều ứng viên e ngại nhất vì họ không biết cách trả lời sao cho phù hợp. Thật ra, chỉ cần một sự chuẩn bị tốt cùng chút sáng tạo thì đây sẽ là cơ hội để bạn tạo ấn tượng tốt trong mắt nhà tuyển dụng (NTD).

VietnamWorks cung cấp 3 bí quyết sau để giúp bạn có câu trả lời tốt nhất chocâu hỏi này! 

Hãy kể những gì nhà tuyển dụng muốn biết 
Theo Jane Cranston, một chuyên gia tư vấn nghề nghiệp ở New York, sai lầm lớn nhất mà ứng viên thường mắc phải là cứ ngỡ NTD muốn biết về cá nhân họ khi nói “Hãy kể tôi nghe đôi điều về bạn.” Vì thế, họ bắt đầu kể “tràng giang đại hải” về tiểu sử bản thân, sở thích và thói quen của mình. Thật ra, điều NTD thật sự muốn biết là liệu bạn có thể làm tốt công việc, hòa hợp được với tập thể hay không, từng đạt những thành tích nào và có thể đóng góp những gì cho công ty.

Ứng viên không nên nói nhiều về bản thân họ mà hãy dành thời gian nói về công việc gần đây nhất của họ và nhấn mạnh kinh nghiệm họ đã có để có thể ứng tuyển vào vị trí này. Đây là mới là vấn đề NTD quan tâm nhất.

Melanie Szlucha, một chuyên gia tư vấn nghề nghiệp khác cósự so sánh rất thú vị. “Hãy hình dung phần trình bày của bạn cho đề nghị này giống như đoạn trailer cho một bộ phim (movie trailer). Những đoạn trailer này tuy không dài nhưng đủ hấp dẫn để người xem theo dõi và khám phá. Vì thế, hãy trả lời một cách sáng tạo và cung cấp nhiều thông tin đáng chú ý nhất về bạn, giúp NTD có cảm hứng tiếp tục đặt những câu hỏi khác nhằm hiểu bạn hơn.”

Đừng liệt kê, hãy kể chuyện! 
Theo Greg Maka, CEO của một công ty chuyên cung cấp các giải pháp về giao tế nhân sự, nếu bạn có thể giới thiệu những ưu điểm và thành tích của bạn bằng cách kể một câu chuyện thì hiệu quả sẽ cao hơn nhiều.

Ví dụ: nếu kiên trì là một trong những ưu điểm của bạn thì hãy kể cho NTD nghe một câu chuyện ngắn về quá trình bạn đã kiên trì thực hiện một dự án do bạn đề xướng trong những công việc trước đây. Như vậy, bạn sẽ gây được ấn tượng mạnh mẽ cho NTD hơn là chỉ nói chung chung: “Sự kiên trì là ưu điểm lớn nhất của tôi”

Thời gian là vàng bạc! 
Maureen Anderson, người phụ trách chương trình phát thanh về hướng nghiệp của Mỹ  nói rằng, đối với câu “Hãy kể tôi nghe đôi điều về bạn”, bạn chỉ cần trả lời ngắn gọn và cô đọng trong chừng 2-3 phút là được. Để phần trình bày của bạn vừa ngắn gọn vừa đủ ý thì trước buổi phỏng vấn, bạn nên viết những ý tưởng của bạn ra giấy, tập trình bày và tính thời gian; sau đó chỉnh sửa nội dung câu trả lời rồi làm lại quy trình. Cứ như thế cho đến khi bạn hài lòng về cả nội dung lẫn thời gian.

Tóm lại, nếu bạn đã chuẩn bị kỹ lưỡng thì không việc gì phải e ngại câu “Hãy kể tôi nghe đôi điều về bạn" vì đây chính là cơ hội “vàng” để bạn tạo ấn tượng tốt với NTD ngay từ những giây đầu của buổi phỏng vấn. 

"RẢI” HỒ SƠ SAO CHO ĐÚNG CÁCH!

Trước khi nộp, bạn nên kiểm tra hồ sơ tối thiểu hai lần để bảo đảm hồ sơ của bạn hoàn toàn sạch lỗi chính tả hay ngữ pháp. Một ứng viên dù tài năng đến đâu nhưng trên hồ sơ có những lỗi chính tả thì chắc chắn không thể chinh phục được bất kỳ NTD nào. 

Khi “săn” việc, bạn luôn mong muốn giành được việc làm mơ ước trong thời gian sớm nhất. Bạn tìm những cách khác nhau để tiếp cận Nhà tuyển dụng (NTD) nhanh chóng và ấn tượng hơn. Một trong những cách phổ biến nhất là “rải” hồ sơ để ứng tuyển hàng loạt cho nhiều vị trí. Càng nhiều hồ sơ được gởi ra, bạn tin rằng bạn đang gia tăng cơ hội nghề nghiệp cho chính mình. Hãy cẩn thận! Cách ứng tuyển này có thể gây tác dụng ngược hoàn toàn – “giúp” bạn bị loại nhanh hơn bao giờ hết!

“Đúng người, đúng việc” - nguyên tắc số 1 của Nhà tuyển dụng
Tuyển dụng luôn là chọn người phù hợp nhất với công việc. Vì thế, khi ứng viên dự tuyển vào những vị trí không phù hợp về kiến thức chuyên môn, trình độ học vấn và kinh nghiệm, NTD sẽ không thể chọn bạn dù bạn có nộp 10 hay 100 bộ hồ sơ đi nữa.

Chị Nguyễn Thị Bích Hà – Chuyên viên Tuyển dụng chia sẻ: “Khi đang sàng lọc hồ sơ cho năm vị trí khác nhau, vị trí nào tôi cũng nhận được hồ sơ của cùng một bạn ứng viên.” Chị Hà cũng chia sẻ thêm trong quá trình sàng lọc hồ sơ, chị nhận rất nhiều hồ sơ của những ứng viên mới ra trường một thời gian ngắn ứng tuyển vào các vị trí quản lý. Tuy thành tích học tập của các bạn sinh viên này khá tốt nhưng chị vẫn không thể chọn các bạn, vì với vị trí quản lý, ứng viên cần có một bề dày kinh nghiệm nhất định và một số kiến thức chuyên sâu về lĩnh vực yêu cầu.

Để tăng tốc độ “rải” hồ sơ, các bạn “nhân bản” bộ hồ sơ của mình đến mức quên điều chỉnh những thông tin cơ bản về công ty hay vị trí đang ứng tuyển. Chẳng hạn, một hồ sơ ứng tuyển cho vị trí “Thư Ký Hành Chính” nhưng phần mục tiêu nghề nghiệp vẫn ghi rằng: “Ứng tuyển cho vị trí Nhân Viên Kinh Doanh một công việc nhiều thử thách và cho tôi cơ hội phát triển năng lực cá nhân”. Và khi cơ hội đến, NTD liên hệ với bạn để mời dự phỏng vấn cho vị trí bạn ứng tuyển; đã có bạn ứng viên từng trả lời NTD rằng: “Em cũng không nhớ em đã nộp hồ sơ vào một công ty ở Bình Dương!”

Hãy rải hồ sơ đúng cách!
Thực sự, chỉ khi bạn nộp hồ sơ hoàn chỉnh cho những vị trí phù hợp tại những công ty khác nhau, bạn mới có thể gia tăng cơ hội nghề nghiệp cho chính mình. Vì vậy hãy đầu tư nhiều thời gian hơn cho hồ sơ và vị trí bạn nhắm đến.

o Xác định công việc phù hợp với bạn 
Hãy nghiên cứu kỹ lưỡng thông tin tuyển dụng, đặc biệt là các phần mô tả công việc và yêu cầu tuyển dụng, xem năng lực của bạn có đáp ứng được tất cả những yêu cầu đó không. Việc này sẽ giúp bạn xác định chính xác công việc nào thật sự phù hợp với mình.

o Viết hồ sơ cho mỗi công việc
Sau khi xác định những công việc phù hợp, bạn cần tạo hồ sơ riêng cho mỗi công việc, trong đó nhấn mạnh những ưu điểm của bạn cũng như những thành tích bạn từng đạt được. Vì dụ, nếu từng làm nhân viên mua hàng, bạn có thể mô tả cụ thể như sau: “Tìm được nhà cung cấp bột giấy với giá cả hợp lý, giúp giảm được 10% giá thành sản phẩm”.

o Kiểm tra hồ sơ trước khi nộp
Trước khi nộp, bạn nên kiểm tra hồ sơ tối thiểu hai lần để bảo đảm hồ sơ của bạn hoàn toàn sạch lỗi chính tả hay ngữ pháp. Một ứng viên dù tài năng đến đâu nhưng trên hồ sơ có những lỗi chính tả thì chắc chắn không thể chinh phục được bất kỳ NTD nào.
  
Cuối cùng, nếu bạn có ý định tìm việc nghiêm túc và mong muốn có được một công việc tốt thì hãy đầu tư thời gian và công sức để viết hồ sơ phù hợp với mỗi công việc mình dự tuyển. Chắc chắn khoản đầu tư này của bạn sẽ không bao giờ lãng phí!

NHẬT KÝ “SĂN” CÔNG VIỆC - 3 TRONG 1

Tìm một công việc mới không khó. Nhưng để tìm được một công việc như mơ ước, bạn cần đầu tư thời gian và công sức xứng đáng. Hãy tập trung và nỗ lực hàng ngày, hàng tuần và hàng tháng. Công việc mơ ước sẽ không vuột khỏi tầm tay của bạn.

Tìm được một việc làm mơ ước luôn đòi hỏi sự đầu tư về thời gian và công sức. Một trong những “trợ thủ” đắc lực của những người “săn” việc thành công đó chính là: nhật ký “săn” việc. Nhật ký này sẽ giúp bạn luôn kiểm soát và quản lý tốt các nguồn thông tin việc làm cũng như những mối quan hệ quan trọng trong sự nghiệp; từ đó chọn lựa và nắm bắt ngay những cơ hội việc làm tốt nhất.

Để có một nhật ký “săn” việc hiệu quả, hãy bắt tay thực hiện 3 việc đơn giản sau:

1. Việc làm hàng ngày: 
- Theo dõi thông tin việc làm trên các trang web việc làm uy tín, báo chí, các mạng xã hội hay câu lạc bộ… Trong quá trình tìm kiếm thông tin, hãy quan sát xu hướng thị trường việc làm, những yêu cầu cũng như thông tin liên lạc của nhà tuyển dụng trong lĩnh vực bạn quan tâm. Thường xuyên kiểm tra và theo dõi các email, cuộc gọi bạn nhận được từ nhà tuyển dụng. Hãy kịp thời phản hồi để nắm bắt mọi cơ hội đến với bạn.
- Liên lạc với đồng nghiệp cũ để cập nhật tình hình trong lĩnh vực chuyên môn. Hãy tạo ra những cơ hội gặp gỡ, trò chuyện với các đồng nghiệp đang đi làm để giữ sự kết nối với thị trường cũng như chia sẻ với họ nhu cầu tìm việc của bạn. Họ sẽ nhớ đến bạn khi có cơ hội việc làm phù hợp.
- Đăng và cập nhật hồ sơ thường xuyên trên các trang web việc làm. Các nhà tuyển dụng và các công ty “săn” đầu người sẽ dễ dàng tìm thấy thông tin về bạn. Một khi thấy bạn thực sự phù hợp với nhu cầu tuyển dụng, họ sẽ liên hệ ngay với bạn.

2. Kiểm tra hàng tuần 
- Kiểm tra lại nội dung hồ sơ và thư tìm việc bạn đã ứng tuyển. Kiểm tra các email, cuộc gọi bạn đã liên lạc với nhà tuyển dụng. Việc này sẽ giúp bạn chuẩn bị tốt cho những cuộc phỏng vấn sắp tới.
- Kiểm tra thư Thông báo việc làm hàng tuần từ các web việc làm. Bạn sẽ luôn nắm trong tay một danh sách những việc làm mới nhất và phù hợp nhất với tiêu chí bạn đề ra.
- Rà soát danh sách những mối quan hệ tiềm năng. Đó có thể là đồng nghiệp cũ, bạn bè, gia đình… Đừng ngại chia sẻ với họ rằng bạn đang có nhu cầu tìm việc. Hãy luôn nhờ họ giới thiệu khi có công việc nào phù hợp với mong muốn của bạn.
- Lập bảng theo dõi thông tin về:
• Các công ty hàng đầu bạn muốn làm việc.
• Các mối quan hệ tiềm năng bạn sẽ liên lạc và phản hồi của họ.
• Các công việc bạn đã ứng tuyển và phản hồi của nhà tuyển dụng: Bạn cần lưu lại thông tin chi tiết công việc đã ứng tuyển, hồ sơ và thư tìm việc đã nộp… để tránh bối rối khi nhà tuyển dụng tiềm năng liên lạc với bạn sau một thời gian dài.

3. Đánh giá hàng tháng 
Đánh giá lại chiến lược tìm việc làm, sự phù hợp giữa khả năng của bạn và yêu cầu công việc ứng tuyển. Nếu không nhận được phản hồi nào từ nhà tuyển dụng, bạn nên xem lại các công việc đã ứng tuyển có phù hợp với kinh nghiệm, kỹ năng của mình hay không. Ngoài ra, bạn hãy xem lại cách trình bày của hồ sơ, thư tìm việc để đảm bảo hồ sơ hoàn toàn sạch lỗi chính tả, ngữ pháp…

Tìm một công việc mới không khó. Nhưng để tìm được một công việc như mơ ước, bạn cần đầu tư thời gian và công sức xứng đáng. Hãy tập trung và nỗ lực hàng ngày, hàng tuần và hàng tháng. Công việc mơ ước sẽ không vuột khỏi tầm tay của bạn.

Trong mùa săn việc 2012, VietnamWorks giới thiệu chương trình "Tự tin khởi đầu thành công mới" nhằm giúp bạn tự tin hơn và tìm việc thành công. Tham gia chương trình, bạn sẽ được khám phá 3 bước tạo dựng sự tự tin và còn có cơ hội nhận vé mời tham gia hội thảo, gặp gỡ các diễn giả nổi tiếng và học hỏi bí quyết săn việc. Tham gia ngay tại: www.vietnamworks.com/tutinthanhcong 

CÁC LỖI PHỔ BIẾN THÔNG THƯỜNG LÀM HỎNG THƯ TÌM VIỆC

Hãy thể hiện sự quan tâm và hào hứng đối với vị trí tuyển dụng bằng cách đề nghị liên lạc lại với nhà tuyển dụng. Thay vì yêu cầu nhà tuyển dụng gọi lại, bạn có thể chủ động hơn với: “Tôi sẽ liên lạc với anh/chị trong vài ngày tới để trả lời những thắc mắc liên quan nếu có. Trong thời gian này, anh/chị có thể liên lạc với tôi qua số điện thoại 09X XXXX XXX.”

Thư tìm việc (Cover Letter) chính là lời chào đầu tiên của bạn đối với Nhà tuyển dụng. Bên cạnh thể hiện khả năng viết thư của bạn, thư tìm việc còn giúp bạn cho Nhà tuyển dụng biết tại sao bạn quan tâm đến vị trí ứng tuyển và bạn có thể làm gì để đóng góp cho công ty họ.

Vì vậy, đừng để hồ sơ của bạn bị loại vì một lá thư tìm việc thiếu chăm chút. Hãy kiểm tra để chắc chắn thư tìm việc của bạn sạch những lỗi sau đây:

Lỗi 1: Phút đầu tiên mờ nhạt
Có rất nhiều ứng viên lúng túng trong việc “mở đầu câu chuyện” và chọn giải pháp an toàn là lấy nội dung in sẵn trong một bức thư mẫu. Điều này thường dẫn đến một thư tìm việc với mở đầu nhàm chán và hình ảnh của bạn mờ nhạt trước nhà tuyển dụng.

Bạn hãy xem hai mở đầu sau:
1.    Tôi muốn ứng tuyển vào vị trí Đại diện bán hàng
2.    Công ty cần một Đại diện bán hàng xuất sắc và với 3 năm luôn đạt doanh số cao nhất, mang lại hàng trăm ngàn đô la, tôi tin rằng mình là ứng cử viên sáng giá cho vị trí trên.
Câu mở đầu nào ấn tượng với bạn hơn? Rõ ràng là câu thứ hai.

Lỗi 2: Thiếu chọn lọc những thành tích nổi bật
Thư tìm việc không phải là một bản tự truyện. Vì vậy bạn cần tránh kể tất cả về quá trình học tập và làm việc. Có thể ví thư tìm việc như một bức thư giới thiệu sản phẩm và sản phẩm ở đây chính là bạn. Hãy thể hiện những thành tích thật sự nổi bật khiến nhà tuyển dụng phải nhấc điện thoại gọi bạn mời phỏng vấn ngay sau khi đọc xong thư này. Để “giới thiệu sản phẩm” thành công, bạn cần chọn lọc và ghi cụ thể những thành tích nổi bật hay những điểm mạnh liên quan trực tiếp đến công việc bạn đang ứng tuyển.

Lỗi 3: Ru ngủ nhà tuyển dụng
Nếu thư tìm việc của bạn dài hơn 1 trang A4, bạn đang ru ngủ nhà tuyển dụng.
Một bức thư cô đọng súc tích, tập trung vào những điểm mạnh của bạn phù hợp yêu cầu của vị trí tuyển dụng thể hiện rằng bạn tôn trọng thời gian nhà tuyển dụng dành cho bạn.

Lỗi 4: Thiếu vị trí ứng tuyển
Khi nhà tuyển dụng đọc thư tìm việc của bạn, họ cũng có thể phải kiểm tra hàng trăm thư tìm việc cho hàng loạt vị trí tuyển dụng khác nhau. Vì vậy, bạn cần ghi rõ vị trí bạn ứng tuyển trong thư tìm việc để tránh mất thời gian cho nhà tuyển dụng.

Lỗi 5: Thư tìm việc một-cho-tất-cả
Nếu bạn đang ứng tuyển nhiều vị trí, bạn cần thay đổi nội dung thư tìm việc sao cho phù hợp với tính chất và yêu cầu từng công việc. Đặc biệt là những phần cơ bản như câu mở đầu, tên công ty, vị trí ứng tuyển và người liên lạc.

Lỗi 6: Thiếu sự chủ động
Hãy thể hiện sự quan tâm và hào hứng đối với vị trí tuyển dụng bằng cách đề nghị liên lạc lại với nhà tuyển dụng. Thay vì yêu cầu nhà tuyển dụng gọi lại, bạn có thể chủ động hơn với: “Tôi sẽ liên lạc với anh/chị trong vài ngày tới để trả lời những thắc mắc liên quan nếu có. Trong thời gian này, anh/chị có thể liên lạc với tôi qua số điện thoại 09X XXXX XXX.”

Lỗi 7: Quên nói lời cảm ơn
Nhà tuyển dụng đã quan tâm và dành thời gian đọc thư của bạn vì vậy hãy thể hiện sự cảm kích với họ bằng một lời cảm ơn chân thành.

BÍ QUYẾT GIÚP BẠN CHINH PHỤC NHÀ TUYỂN DỤNG

“Phỏng vấn” nhà tuyển dụng. Đừng bao giờ trả lời “không” khi nhà tuyển dụng hỏi “Bạn có câu hỏi nào không?” vào cuối buổi phỏng vấn. Đây là cơ hội để bạn thể hiện sự quan tâm đến công việc và công ty. Đặt câu hỏi cũng giúp bạn đánh giá mức độ phù hợp giữa khả năng của bạn và vị trí đó. Lắng nghe kỹ những gì nhà tuyển dụng nói sẽ giúp bạn đặt câu hỏi phù hợp. Những câu hỏi về văn hóa công ty, cơ hội học hỏi, phát triển… sẽ giúp bạn ghi điểm với nhà tuyển dụng.

Được mời phỏng vấn, bạn đã tiến gần hơn đến việc làm mơ ước. Hãy chuẩn bị thật tốt cho buổi phỏng vấn này vì bạn sẽ không có cơ hội thứ hai để tạo ấn tượng đầu tiên. Hãy áp dụng 10 bí quyết sau để có một buổi phỏng vấn thành công.

Luyện tập ngôn ngữ cử chỉ. Những cử chỉ sau giúp bạn thể hiện sự tự tin: tư thế đứng thẳng, sự giao tiếp bằng mắt và cái bắt tay chắc chắn. Ấn tượng không lời đầu tiên có thể mở ra một khởi đầu tốt đẹp hoặc đặt dấu chấm hết cho buổi phỏng vấn của bạn. Vì vậy, bạn cần luyện tập để tạo phong thái tự tin chững chạc ngay từ phút gặp gỡ đầu tiên.

Trang phục chuyên nghiệp. Vẻ ngoài chỉn chu và chuyên nghiệp thể hiện sự tôn trọng bạn dành cho nhà tuyển dụng và sự nghiêm túc với công việc ứng tuyển. Trang phục công sở thường phù hợp với những buổi phỏng vấn. Trang trọng nhất bạn có thể mặc vest. Ngoài ra, nếu vị trí bạn ứng tuyển cần thể hiện nổi bật cá tính, bạn có thể chọn trang phục ít trang trọng hơn.

Lắng nghe. Khi bắt đầu cuộc phỏng vấn, nhà tuyển dụng sẽ cung cấp thông tin một cách trực tiếp hay gián tiếp về công việc, đồng nghiệp/sếp của bạn hay văn hóa công ty… Để có cái nhìn bao quát về công việc mình đang ứng tuyển bạn cần chú ý không bỏ qua thông tin nào và hãy hỏi lại nếu có điều chưa rõ hoặc không hiểu.

Kỹ năng giao tiếp tốt bao gồm cả khả năng lắng nghe và cho nhà tuyển dụng biết bạn đang lắng nghe họ bằng cách đặt những câu hỏi khai thác sâu về đề tài đang nói. Ví dụ, nhà tuyển dụng trao đổi với bạn: “Môi trường làm việc tại công ty chúng tôi luôn tạo điều kiện cho nhân viên học hỏi và phát triển”, bạn có thể đạt câu hỏi: “Anh/chị có thể chia sẻ thêm về những chương trình đào tạo của công ty? Các tiêu chí đánh giá kết quả làm việc của nhân viên cụ thể như thế nào?” Qua câu hỏi này, bạn không những lắng nghe mà còn thể hiện sự quan tâm thực sự đến vị trí ứng tuyển.

Nói vừa đủ. Trả lời lan man, không tập trung vào vấn đề nhà tuyển dụng muốn biết sẽ khiến nhà tuyển dụng đánh giá không tốt về kỹ năng giao tiếp của bạn. Để “nói đúng và nói đủ”, bạn cần nắm rõ phần mô tả công việc, yêu cầu công việc là gì, những điểm mạnh của bạn phù hợp với yêu cầu đó ra sao. Ngoài ra, bạn cần tìm hiểu trước về công ty và những câu hỏi phỏng vấn cơ bản để không bất ngờ hay nói lạc đề khi trả lời.

Giữ khoảng cách phù hợp. Phỏng vấn là buổi gặp mặt nghiêm túc để nói về công việc chứ không phải là cơ hội để kết bạn. Do vậy, bạn nên điều chỉnh mức độ thân thiện cho phù hợp với thái độ của nhà tuyển dụng. Truyền năng lượng và sự nhiệt huyết của bạn vào các câu trả lời là rất quan trọng, tuy nhiên đừng vượt quá giới hạn cần thiết.

Sử dụng ngôn từ lịch sự. Bạn cần thể hiện sự chuyên nghiệp và lịch thiệp của mình trong từng lời nói. Luôn ghi nhớ rằng, việc dùng tiếng lóng hay nhận xét không phù hợp liên quan đến tuổi tác, giới tính, chủng tộc, tôn giáo và chính trị sẽ khiến bạn phải sớm nói lời “tạm biệt” nhà tuyển dụng.

Biết mình, biết ta. Thái độ ứng xử trong buổi phỏng vấn là yếu tố quan trọng dẫn bạn đến cánh cửa thành công. Bạn cần cân bằng giữa sự tự tin, tài năng và lòng khiêm tốn. Đừng để tính tự mãn “lấn át” ngay cả khi bạn đang nhấn mạnh thành tích của mình.

Trả lời cụ thể. Nhà tuyển dụng thường đặt các câu hỏi để tìm hiểu hành vi trong quá khứ của ứng viên, họ tin rằng đây là cơ sở đáng tin cậy để dự đoán cách ứng viên xử lý công việc trong tương lai. Ví dụ nếu bạn viết trong hồ sơ “Khả năng giải quyết vấn đề tốt”, nhà tuyển dụng có thể yêu cầu bạn đưa ra một trường hợp cụ thể  trong quá khứ chứng minh khả năng này của bạn. Khi gặp câu hỏi dạng này, bạn cần trả lời thật cụ thể bằng cách áp dụng C.A.R:
-    Case - Tình huống: Bạn phải đối mặt với vấn đề gì? Tình huống lúc đó thế nào?
-    Action - Hành động: Cụ thể bạn đã làm gì? Bạn đóng vai trò nào trong việc giải quyết vấn đề?
-    Result - Kết quả: Kết quả ra sao? Bạn rút ra được kinh nghiệm gì?

“Phỏng vấn” nhà tuyển dụng. Đừng bao giờ trả lời “không” khi nhà tuyển dụng hỏi “Bạn có câu hỏi nào không?” vào cuối buổi phỏng vấn. Đây là cơ hội để bạn thể hiện sự quan tâm đến công việc và công ty. Đặt câu hỏi cũng giúp bạn đánh giá mức độ phù hợp giữa khả năng của bạn và vị trí đó. Lắng nghe kỹ những gì nhà tuyển dụng nói sẽ giúp bạn đặt câu hỏi phù hợp. Những câu hỏi về văn hóa công ty, cơ hội học hỏi, phát triển… sẽ giúp bạn ghi điểm với nhà tuyển dụng.

Giữ thế chủ động. Khi tham dự phỏng vấn với suy nghĩ “Làm ơn, xin hãy tuyển tôi!”, bạn sẽ cảm thấy thiếu tự tin và tuyệt vọng. Hãy thể hiện phong thái điềm tĩnh, tự tin và lạc quan trong suốt buổi phỏng vấn. Một khi bạn tin bạn là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí đó, bạn sẽ tìm được cách chứng minh điều đó với nhà tuyển dụng!

Ý NGHĨA ĐẰNG SAU MỖI CÂU HỎI CỦA PHỎNG VẤN

-    Không thừa nhận khó khăn và sai lầm. Thừa nhận sai lầm ở vị trí lãnh đạo khó khăn hơn nhiều khi bạn ở vị trí nhân viên. Nhưng hãy thành thật với chính mình và chia sẻ những thất bại và bài học bạn không bao giờ quên. Chúng ta đều trưởng thành nhờ những sai lầm đó.

Có lẽ bạn đã quen thuộc với những câu hỏi phỏng vấn kiểm tra kinh nghiệm hay kiến thức chuyên môn. Đôi lúc bạn quá tập trung “phô diễn” kinh nghiệm mà thiếu sự chuẩn bị cần thiết cho những câu hỏi “dễ mà khó” khác. Dễ vì những câu hỏi này bạn vẫn thường gặp. Khó vì ẩn chứa đằng sau mỗi câu hỏi là một bài kiểm tra về thái độ, tính cách, khả năng chịu áp lực hay một số “bẫy” mà bạn không nhận ra.

Những câu hỏi kiểm tra mục tiêu nghề nghiệp và niềm đam mê:
1.    Vì sao bạn rời bỏ công việc hiện tại?
2.    Vì sao bạn muốn công việc này?
3.    Hãy mô tả công việc lý tưởng của bạn.

Dĩ nhiên phải có lý do bạn mới nghỉ việc. Nhưng bạn nhìn sự việc đó một cách tích cực hay tiêu cực? Bạn có xác định rõ ràng bước đi kế tiếp của mình hay chỉ muốn thoát khỏi công việc hiện tại? Nhà tuyển dụng (NTD) đánh giá cao những ứng viên có mục tiêu rõ ràng cho sự nghiệp và có thái độ tích cực. Niềm đam mê với công việc sẽ thể hiện qua ánh mắt, gương mặt và cảm xúc khi bạn nói về việc làm bạn yêu thích.

Những điều nên tránh:
-    Than phiền về công việc. Cho dù bạn chỉ muốn thoát khỏi công việc hiện tại càng sớm càng tốt, bạn cũng không nên than phiền vì chẳng ai muốn tuyển một người suy nghĩ tiêu cực vào đội ngũ của mình.
-    Không biết mình muốn gì. “Tôi muốn được thử thách” là một câu trả lời sách vở. Nếu NTD tiếp tục xoáy sâu vào câu trả lời này và bạn không đưa ra lời giải thích hợp lý, bạn sẽ bị mất điểm.

Những câu hỏi kiểm tra thái độ:
1.    Những thất bại/ thành công lớn nhất của bạn?
2.    Kiểu đồng nghiệp nào bạn ghét nhất?
3.    Mâu thuẫn gần đây nhất giữa bạn và đồng nghiệp là gì?

Kinh nghiệm có thể tích lũy, kỹ năng có thể rèn dũa, nhưng thái độ khó có thể thay đổi. NTD tìm kiếm những ứng viên có thái độ tích cực, chuyên nghiệp, sẵn sàng học hỏi và đam mê công việc hơn là những ứng viên nhiều kinh nghiệm, giỏi kỹ năng nhưng suy nghĩ tiêu cực, đố kị hay chỉ biết than phiền.

Những điều nên tránh:
-    Không thừa nhận sai lầm vì sợ bị đánh giá thấp. “Tôi chưa từng thất bại” là câu trả lời không thành thật. Tuy nhiên, nếu có nói về thất bại cũng đừng đổ lỗi cho sếp hay đồng nghiệp; hãy kể câu chuyện một cách khách quan, tích cực và đề cập những điều bạn đã học được từ thất bại đó.
-    Tạo ra câu chuyện không thật. Hãy kể câu chuyện của chính bạn. Nếu bạn chưa có một thành công lớn, hãy kể những kết quả nhỏ. Đừng cố lấy thành tựu của người khác và biến mình thành nhân vật chính. NTD sẽ nhận ra qua ngôn ngữ cử chỉ vì chỉ những ai kể câu chuyện của chính họ mới thể hiện được cảm xúc thật.

Những câu hỏi dưới dạng tình huống, kiểm tra khả năng ứng biến và tư duy logic:
1.    Nếu trở thành bộ trưởng giao thông vận tải, bạn sẽ làm điều gì trước tiên?
2.    Nếu không phải lo lắng về mặt tài chính, bạn sẽ chọn công việc gì?
3.    Giả sử bạn được tuyển, bạn sẽ làm gì trong 90 ngày đầu tiên?

Một số vị trí yêu cầu ứng viên khả năng chịu áp lực tốt và khả năng xử lý vấn đề nhanh nhạy. Cách kiểm tra khả năng này tốt nhất là đưa ra tình huống giả định để bạn xử lý. Quan trọng là bạn biết cách lý giải logic cho từng giải pháp vì không có câu trả lời đúng hay sai trong những trường hợp này.

Những điều nên tránh:
-    “Tôi chưa bao giờ ở trong tình huống này nên tôi chưa nghĩ ra mình phải làm gì.” Câu trả lời này sẽ đặt dấu chấm hết cho tất cả vì chẳng ai muốn có một nhân viên không có khả năng giải quyết vấn đề.
-    Suy nghĩ lâu vì bạn muốn 1 câu trả lời hoàn hảo. Trên thực tế không có câu trả lời hoàn hảo nên nếu bạn dành quá nhiều thời gian suy nghĩ, NTD sẽ đánh giá bạn không nhanh nhạy trong giải quyết vấn đề.

Những câu hỏi tìm hiểu sự phù hợp văn hóa:
1.    Như thế nào là một môi trường làm việc lý tưởng đối với bạn?
2.    Bạn thích cách quản lý như thế nào?
3.    Nếu có những lúc công việc yêu cầu bạn làm việc vào cuối tuần, bạn có đồng ý không?

Doanh nghiệp nào cũng muốn có được những nhân viên cùng chia sẻ giá trị với doanh nghiệp vì họ chính là những người sẽ gắn bó lâu dài và sẵn sàng vượt qua những thách thức để đạt mục tiêu chung.

Những điều nên tránh:
-    Đừng lý tưởng hóa môi trường làm việc vì không có môi trường nào là hoàn hảo. Bạn nên đưa ra tối đa ba điểm bạn đang tìm kiếm; và lắng nghe NTD chia sẻ. Đôi khi bạn sẽ thấy có những điểm không phù hợp với mong muốn của mình. Bạn hoàn toàn có quyền lựa chọn những nơi phù hợp nhất với mình.
-    Không có chính kiến. Nếu bạn không biết mình đang tìm kiếm điều gì, nơi nào sẽ giúp bạn phát huy tối đa khả năng cũng như đạt được mục tiêu nghề nghiệp trong tương lai, bạn không thể thuyết phục NTD bạn là một ứng viên tiềm năng.

Những câu hỏi về kỹ năng lãnh đạo:
1.    Bạn đã bao giờ cho 1 nhân viên nghỉ việc chưa? Vì sao?
2.    Bạn thường gặp khó khăn gì trong quá trình quản lý một nhóm?
3.    Nếu một người bạn của bạn vừa được thăng chức, anh ấy đến hỏi bạn 3 lời khuyên về kỹ năng lãnh đạo. Vậy bạn sẽ cho anh ấy 3 lời khuyên gì?

Lãnh đạo là kỹ năng quan trọng nhất của những vị trí quản lý. Doanh nghiệp có những nhà lãnh đạo giỏi ở vị trí chủ chốt sẽ thành công. Chính vì vậy, khi phỏng vấn cho những vị trí này, NTD sẽ luôn kiểm tra và đánh giá ứng viên thật cẩn thận.

Những điều nên tránh:
-    Coi thường nhân viên. Nếu bạn tỏ ra coi thường những nhân viên của mình chỉ vì họ chưa có kinh nghiệm hay phạm một sai lầm nào đó, bạn sẽ nhận điểm trừ. Một lãnh đạo giỏi không chỉ biết đem lại kết quả, mà còn phải xây dựng những mối quan hệ tích cực với nhân viên bằng niềm tin và sự nể trọng.
-    Bối rối vì không thể nghĩ ra bất cứ lời khuyên nào. Điều này chứng tỏ bạn có một chức danh quản lý nhưng chưa phải là một người lãnh đạo thực sự. Hãy gặp và nói chuyện nhiều hơn với những người bạn nể trộng họ vì khả năng lãnh đạo để học hỏi thêm.
-    Không thừa nhận khó khăn và sai lầm. Thừa nhận sai lầm ở vị trí lãnh đạo khó khăn hơn nhiều khi bạn ở vị trí nhân viên. Nhưng hãy thành thật với chính mình và chia sẻ những thất bại và bài học bạn không bao giờ quên. Chúng ta đều trưởng thành nhờ những sai lầm đó.

Thực tế là bạn sẽ “chạm trán” nhiều câu hỏi khác ngoài những câu hỏi trên. Mỗi câu hỏi đều ẩn chứa một ý nghĩa nhất định, giúp NTD chọn những ứng viên phù hợp nhất. Chính vì vậy, sự chuẩn bị nghiêm túc, kỹ lưỡng và thái độ tích cực chính là chìa khóa giúp bạn mở lối thành công trên con đường sự nghiệp.

TĂNG GIÁ TRỊ, GIÚP TĂNG LƯƠNG

Nếu phạm vị lương của công việc hiện tại không thể đáp ứng được mức lương mong muốn của bạn, hãy nghĩ đến việc mở rộng phạm vi công việc hoặc luân chuyển qua một vị trí khác trong cùng phòng ban hoặc công ty. Đây là cơ hội giúp bạn tăng giá trị của bản thân để đạt được mức lương cao hơn.

Lương bổng là một vấn đề tế nhị mà nhiều người cảm thấy e ngại khi đề cập, đặc biệt khi yêu cầu một mức lương cao hơn, vì nhiều lý do như sợ bị từ chối, sợ mất mặt, hoặc sợ tạo ra cảm giác không thoải mái trong mối quan hệ giữa mình và cấp quản lý. Cũng không ít bạn mong sếp sẽ tự nhận ra và đánh giá đúng năng lực của mình.

Theo cách nghĩ trên, bạn đã đặt sự thành công và giá trị của mình vào tay người khác. Bạn đã bỏ qua những gì mình xứng đáng được nhận và chấp nhận cảm giác không hài lòng. Hãy nhận thức rằng việc yêu cầu tăng lương là rất bình thường, và nếu bạn không thành công, bạn không mất gì cả, ngược lại bạn đã bày tỏ được chính kiến của mình.

Nếu bạn tin vào khả năng của bản thân, bạn tin là mình xứng đáng với một mức lương tốt hơn, hãy mạnh dạng trình bày với sếp. Bốn lời khuyên sau sẽ giúp bạn:

1.    Bạn đáng giá bao nhiêu?
Lý do tốt nhất để bạn thuyết phục sếp tăng lương chính là chứng minh giá trị của bạn đối với công ty. Để định nghĩa được giá trị của mình, bạn phải tự suy nghĩ về những đóng góp mà bạn đã đem lại cho công ty, ý nghĩa và tầm quan trọng của công việc bạn đang làm đối với công ty ở thời điểm hiện tại, và khả năng đóng góp nhiều hơn của bạn trong tương lai.

Ngoài ra, bạn cần tìm hiểu mức lương cho vị trí của mình trên thị trường bằng nói chuyện với bạn bè hoặc những người trong ngành, tìm hiểu trên sách báo, các tài liệu về khảo sát lương. Thông thường công ty sẵn sàng trả cho một nhân viên xuất sắc mức lương cao hơn mức trung bình của thị trường thay vì phải tuyển một người mới với mức lương thấp hơn, đặc biệt là đối với những vị trí khó tuyển như vị trí chuyên viên đòi hỏi những kỹ năng không phổ biến. Ngoài ra, bạn cũng có thể ứng tuyển cho những vị trí tương tự ở các công ty khác để tìm hiểu mức lương mình có thể nhận được. Điều này sẽ giúp bạn có được thông tin tham khảo đáng tin cậy và tự tin hơn khi đưa ra một con số cụ thể để thương lượng với sếp.

2.    Chứng minh giá trị của bạn
Như đã nói ở trên, bạn cần định nghĩa được giá trị của mình đối với công ty bắng một con số cụ thể. Tuy nhiên, khi trình bày với sếp, hiểu và có một con số cụ thể thôi vẫn chưa đủ. Bạn cần chứng minh với sếp bạn xứng đáng với mức lương đó bằng những thành tích hay kết quả công việc bạn đã đạt được.

Để có được những dẫn chứng thuyết phục, ngay từ bây giờ, hãy tập thói quen lưu lại “nhật ký thành tích” trong công việc của mình mỗi ngày hoặc ít nhất là mỗi tuần. Trong đó lưu lại những việc bạn đã làm rất tốt trong 6 tháng đến một năm vừa qua để giúp công ty thành công. Nên nhớ rằng làm tốt công việc của mình thôi chưa đủ, bạn cần vượt quá sự mong đợi của sếp và thể hiện được sự khác biệt của mình so với một nhân viên bình thường trong vị trí này. Một vài câu hỏi giúp bạn suy nghĩ và chuẩn bị:

a. Bạn đã giải quyết một vấn đề khó hoặc giúp hoàn thành một dự án khó? Và dự án đã đạt kết quả tốt?
b. Bạn làm thêm giờ để đảm bảo kế hoạch hoàn thành đúng thời hạn? Bạn sẽ tiếp tục thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trong công việc?
c. Bạn đã đóng góp ý tưởng mới và thực hiện nó để cải tiến chất lượng công việc hoặc quy trình làm việc?
d. Bạn đã giúp công ty tiết kiệm thời gian và tiền bạc? Như thế nào?
e. Bạn làm thêm một số công việc khác ngoài công việc của mình để đảm bảo hoạt động của công ty những lúc cần thiết?
f. Bạn giúp đỡ đồng nghiệp trong công việc của họ, hướng dẫn và đào tạo nhân viên khác?

3.    Hãy tích cực trong mọi hoàn cảnh
Trước khi đề nghị tăng lương, bạn cần tìm hiểu những yếu tố khách quan có thể ảnh hưởng đến việc tăng lương của bạn như tình hình tài chính của công ty, của phòng ban, phạm vị lương của từng vị trí và chính sách tăng lương của công ty. Hiểu được điều này giúp bạn lên kế hoạch và chọn thời điểm tốt cho việc tăng lương của mình, tránh đưa sếp vào tình huống khó xử như hoặc tăng lương hoặc nghỉ việc. Đồng thời cũng chuẩn bị tư tưởng cho bản thân trong việc yêu cầu tăng lương không được giải quyết ngay.

Mặc dù vậy, thái độ tích cực không có nghĩa là yêu cầu một cách qua loa và sẵn sàng chấp nhận bất cứ kết quả nào. Bạn cần phải tự tin và nghiêm túc. Nên đặt cuộc hẹn trước với sếp, hoặc xin 30 phút nói chuyện riêng khi bạn thấy sếp có thời gian. Nên nói một cách chậm rãi và từ tốn, để trình bày thật rõ ràng mong muốn của mình. Nếu sếp của bạn đang bận hoặc cảm thấy bất ngờ với yêu cầu này và đề nghị bàn lại vào lúc khác, hãy đồng ý để thể hiện sự tôn trọng. Đồng thời xin một cái hẹn mới cụ thể về thời gian, tốt nhất là không quá 2 tuần từ khi bạn đưa ra yêu cầu.

4.    Làm gì khi bị từ chối?
Nếu bạn đã chuẩn bị rất kỹ nhưng bị sếp từ chối, đừng quá thất vọng. Mặc dù chưa đạt được mức lương mong muốn, bạn đã làm được bước khó nhất đó là trình bày nguyện vọng của mình. Nếu bị từ chối vì những lý do khách quan, hãy tiếp tục thể hiện tốt trong công việc và yêu cầu lại sau vài tháng. Nếu bị từ chối vì sếp chưa thấy được biểu hiện của bạn xứng đáng với mức lương cao hơn, hãy hỏi thật chi tiết về những điều bạn cần phải làm tốt hơn để đạt được mức lương mà bạn mong muốn trong vài tháng tới.

Nếu phạm vị lương của công việc hiện tại không thể đáp ứng được mức lương mong muốn của bạn, hãy nghĩ đến việc mở rộng phạm vi công việc hoặc luân chuyển qua một vị trí khác trong cùng phòng ban hoặc công ty. Đây là cơ hội giúp bạn tăng giá trị của bản thân để đạt được mức lương cao hơn.

Và kết thúc buổi thảo luận, cho dù kết quả như thế nào, cũng đừng quên gửi một email cảm ơn quản lý đã lắng nghe và chia sẻ với bạn. Đây cũng là một cách để chính thức lưu lại những điều mà bạn và quản lý đã thỏa thuận, giúp bạn tránh được hiểu lầm giữa hai bên và theo dõi tiến triển của việc tăng lương sau này.

Chúc bạn đạt được mức lương mong muốn!